Trong một chuyến về Tân Châu - An
Giang cứu trợ, nh́n những em bé chân trần đen đũi đang chạy dọc hai bên bờ kinh,
cố đuổi theo chiếc xuồng có chở NSƯT Bạch Tuyết, chính cô hồn nhiên cười bảo: "-
Ḿnh cũng đă lớn lên từ một tuổi thơ như thế ! Ừ nhỉ ! Có ai biết
trước được rằng, trong đám trẻ lêu nghêu ấy lại là một nghệ sĩ hay là một nhân
vật nào đó của sau này?"
Một tuổi thơ có đầy đủ sự tinh
nghịch, suốt ngày đùa giỡn với nắng gió, với hương vị phù sa ngọt lịm từ ḍng
sông Chín khúc, ban đêm ngon giấc trong tiếng ầu ơ của mẹ. Để từ đó rót đầy tâm
hồn, ấp ủ giọng ca mà thành h́nh một chân dung nghệ thuật: NSƯT -Tiến sĩ Bạch
Tuyết.
Tiếng ru hời đă đứt quăng vào một
ngày của tết 1955. Biến cố đầu tiên và cũng là biến cố lớn nhất
trong đời của Bạch Tuyết là sự ra đi quá sớm và bất ngờ của người mẹ trong một
tai nạn giao thông. Mồng 7 Tết, hai chị em tất tả chạy vào nhà thương. Màu trắng
của những tấm dra, của những chiếc áo blouse và cả không khí lạnh lẽo của bệnh
viện trong những ngày Tết. Chỉ duy nhất, ánh mắt của người mẹ là màu đen thăm
thẳm, nấn níu nh́n hai đứa con thơ lần cuối, chỉ kịp dặn lại mấy câu: "- Con
ráng sống làm sao để người ta đừng mắng là đồ không cha không mẹ !". Lời dặn ḍ
ngắn ngủi trong sự mong manh giữa bờ sống - chết ấy lại trở thành cái Đạo lư của
cả một đời người mà Bạch Tuyết và người chị gái của ḿnh theo đuổi. Những bước
đường chông chênh, gập ghềnh chính là chất xúc tác để người con vươn lên đạt
thấu hai chữ Thành Danh và giữ trọn hai tiếng Thành Nhân
trước vong linh của người mẹ và nỗi canh cánh của người cha đă bước thêm bước
nữa.
Được cha đưa vào học trường
nội trú Saint -Esprit cũng là môi trường rèn luyện con người đi vào mọi
khuôn khổ nề nếp từ đi đứng, lời ăn tiếng nói, nữ công gia chánh cho đến những
đỏan khúc Thánh ca cứ gieo vào tâm hồn, chắp cánh cho một t́nh yêu nghệ thuật đă
nhú mầm. Ở trường, với làn da không đủ trắng nhưng cô học tṛ nhỏ Nguyễn
Thị Bạch Tuyết lại luôn được các soeur, các thầy cô chọn làm Thiên thần bởi nhờ
giọng ca vun vút.
Và có lẽ, đôi cánh thiên thần đă
không đưa Bạch Tuyết đến với nghề Luật sư như cô hằng mơ ước mà vô t́nh đáp
xuống ḍng sông nghệ thuật. Lạ một điều, ḍng sông ấy dù mênh mang, bát ngát lại
luôn chảy ngược ḍng để t́m về cội nguồn của xứ sở, quê hương. Ngay cả khi đă
dám giấu cha, lẻn theo người chú để đi hát show ca nhạc, rồi bị bắt gặp, bị cấm
đóan, rồi đưa trở lại trường nhưng chỉ cần một nhạc sĩ rao lên mấy ngón đờn
tranh là Bạch Tuyết cứ thế mà ca Bắc Nam, xuống vọng cổ ngọt ngào, không hề trật
nhịp.
Một thóang " ḥai nghi": nghệ thuật
ca - kịch cải lương đă chọn đúng tên cô hay cô đă t́m đến lọai h́nh nghệ thuật
đặc trưng của văn hóa Nam Bộ này ?!
Một lời khẳng định: Đó là cuộc hội
ngộ giữa một tâm hồn và tài năng khát khao giao cảm với đất trời, với ḷng người
cũng như sự đón nhận hào phóng nhất của thế giới nghệ thuật cải lương dành riêng
cho Bạch Tuyết.
Sọan giả Điêu Huyền là người đầu tiên đă
chính thức bắt nhịp cầu đưa Bạch Tuyết vào
với sân khấu đúng vào lúc cô tṛn 16 tuổi
ở đ̣an Kiên Giang. Người sọan giả tài hoa
này, cũng đă ngầm nhận ra những " ẩn số" tài
năng nơi Bạch Tuyết. Và ông cũng đă nhận cô
làm con nuôi - một sự đỡ đầu tinh thần cần
thiết cho cô gái đang ngỡ ngàng đặt chân vào
thế giới của những Đào Kép - Tuồng tích, kể
cả sự ganh đua và nổi tiếng...
Chưa kịp qua khỏang thời gian làm vũ nữ (
đội múa), hay phải " thử thách" làm đào ba,
đào nh́, Bạch Tuyết được nhận ngay vai chính
trong Lá thắm chỉ hồng của Điêu Huyền. Với
vai diễn đầu tiên này, Bạch Tuyết đă kịp "
tŕnh tên" với Tổ nghiệp và sân khấu cải
lương được báo hiệu về sự xuất hiện mới
từ một tên tuổi lạ.
Rời Kiên Giang đầy t́nh nghĩa của ông bà Bầu Sáu Nhỏ, một nghiệp chủ
giàu có, hữu duyên với nghệ thuật Cải lương để về
Thống Nhất Út
Trà Ôn từ năm 1963. Ngay trong khỏang thời gian mà xă hội đầy
dẫy những biến động, Bạch Tuyết đă đảm nhận vai nữ chính trong Tàn
một kiếp hoa của sọan giả Trọng Nguyên, và đọat
giải triển vọng
Thanh Tâm 1963. Như vậy, chỉ trên dưới hai năm kể từ ngày " gia
nhập" giới sân khấu, Bạch Tuyết đă đăng quang. Để rồi, hai năm sau
đó, khi về Dạ Lư Hương, với vai Lê Thị Trường An trong Tuyệt
t́nh ca ( Người đối diện lương tâm ) của Hoa Phượng - Ngọc Điệp,
Bạch Tuyết tiếp tục lên ngôi với giải xuất sắc Thanh Tâm.
Danh hiệu Cải lương chi bảo đă ra đời từ đó, được chính giới kư giả
kịch trường và nhiều sọan giả tiếng tăm khẳng định
Ngày 30.4.1975 cột mốc lịch sử của cả dân
tộc và cũng là điểm mốc cho một đời người. Những
tưởng tấm màn nhung đă khép lại một cuộc đời sân
khấu nhưng ngay chính giữa bao ngổn ngang thời cuộc
ấy, có một người ở lại,tự nguyện gắn ḿnh với
những khó khăn chung của đất nước. Năm 1979, sự kiện
Thanh Nga và tấm gương hy sinh lẫm liệt của người nữ
nghệ sĩ tài sắc này đă gióng một hồi chuông lương
tri đến tất cả những người dân Việt Nam. Giới SK cải
lương kết đ̣an cùng ra trận với đồng lọat 7 Thái hậu
Dương Vân Nga. T́nh yêu và trách nhiệm của
người NS - người công dân được tiếp sức cùng trái tim của một
người mẹ trẻ - Bạch Tuyết đă xuất hiện trở lại trên SK của một Việt
Nam đă ḥan ṭan thống nhất.
Nghệ thuật được điểm tô bằng một sức sống
mới đă tạo nên một phong cách Bạch Tuyết đạt
đến độ chín mùi với tác phẩm
Đời cô Lựu
trên SK 2-84.Một lần nữa, ư thức công dân đă giúp những NS trong
chuyến công diễn các nước Tây Âu trở
thành những " sứ giả văn hóa"
đầu tiên của giới SK TP Hồ Chí Minh. Đó cũng
là một giai đọan " điểm son" trong cuộc đời
họat động nghệ thuật của Bạch Tuyết bởi với
một lọat những thành công trên SK của Nhà
Hát Trần Hữu Trang, SK cải lương đă phục
hưng thật sự.
Trôi theo ḍng chảy nghệ thuật
của Bạch Tuyết, người ta sẽ nhận
thấy rằng, sự xuất hiện của cô trên
SK không ồ ạt, khá hiếm hoi. Song,
từng vai diễn, vở diễn của Bạch
Tuyết luôn tạo được một " độ nén"
nghệ thuật có tính đột phá rất cao.
Những quăng nghỉ, khỏang dừng trong
cuộc đời ca hát của Bạch Tuyết dường
như là để gom góp bấy nhiêu niềm đam
mê, sự t́m ṭi, khám phá tiếp tục
dồn sức cho những thành công bất ngờ
kế tiếp. Trong khả năng và điều kiện
cho phép, Bạch Tuyết đă tự nâng cao
hiểu biết của ḿnh bằng thái độ
không ngừng học hỏi. Tốt nghiệp cử
nhân Ngữ văn - tốt nghiệp Đạo diễn
tại Bungary - tốt nghiệp Cao học rồi
tiếp theo học vị tiến sĩ nghệ thuật
học tại Anh - Bungary, với đề tài :"
Sự thích nghi của Nghệ thuật sân
khấu dân tộc cổ truyền của các quốc
gia Đông Nam Á với điều kiện sinh
họat hiện đại của khán giả thế kỹ
thứ 21".
Trên mọi thứ bằng cấp, học vị,
danh hiệu, nơi Con Người Này là một thái độ sống
và làm việc không mệt mỏi. Bao niềm vui, nỗi
buồn, cả những vị mặn của thế thái nhân t́nh đi
qua cuộc đời - sàn diễn, lại là chất liệu sống -
gom thành cái Triết lư xanh tươi nhất cho Bạch Tuyết: "Sống là cho và được cho".
Cuộc khai
phá vào mảng SK thử nghiệm ở những năm đầu của thập kỷ
90 là ḍng chảy bất tận đó. Diễn kịch một ḿnh " cho
cả cơi nhân sinh" -1992 đă mở ra một số phận diễn
kịch cho SK thành phố. Ḥang hậu của hai vua phân
thân và đối thọai cùng lịch sử - một chứng nhân của nghệ
thuật cải lương trữ t́nh và bác học đă ḥan ṭan thu
phục giới SK trong nước và khu vực...
Thuở thiếu thời, Bạch Tuyết đă chọn cải
lương làm cánh cửa lập thân. Để đến ngày,
cải lương đă trao cho cô t́nh yêu và sức
sống nghệ thuật để nhiều thế hệ công chúng
Việt Nam đi qua vẫn ngỏanh lại để chiêm
ngưỡng, vẫn vươn tới để đón nhận ngôi vị Cải
lương chi bảo - Bạch Tuyết.